Al langere tijd borrelde het bij Bernd Teule om duurzamer en meer circulair te ontwerpen. Daarom begon hij samen met Steef Niesing van Vivatec aan hun eerste project: de circulaire lamp. De lamp is gemaakt van hergebruikte materialen, zoals oude lompen om de papieren schermen te maken. Ook wordt onderzocht of het lampje na gebruik weer kan worden ingenomen of geleased, zodat het een waar circulair lampje wordt.
Dit artikel verschijnt in de reeks ‘Circulaire estafette’, waarbij duurzame en circulaire bedrijven uit Apeldoorn het stokje aan elkaar doorgeven. Bernd is aangedragen door de vorige ondernemer uit de reeks, Hanneke Koning van Plek. Samen laten we zien dat duurzaamheid, circulariteit en goed zorgen voor de aarde verweven is in het ondernemerschap in Apeldoorn.
Wat doet Bernd Teule Design en wie is Bernd Teule?
‘Bernd Teule Design ontwikkelt winkel- en displayinrichting. Ik ben daarvoor afgestudeerd als industrieel ontwerper aan wat nu de Design Academy Eindhoven heet. In 1999 ben ik verhuisd naar Denemarken, en ik werk en leef daar nog steeds voor de helft van het jaar. De andere helft ben ik in Apeldoorn. In 2010 ben ik zelfstandig ondernemer geworden en nu wil ik duurzamer en meer circulair ontwerpen.’
‘De producten in winkel- en displayinrichting hebben een korte levensduur. Het is allemaal erg vluchtig. Daarom ben ik me gaan interesseren in circulariteit en duurzame ontwerpen. Toen leerde ik hier op het Zwitsalterrein Steef Niesing van Vivatec kennen en samen zijn we begonnen met ons eerste project: de circulaire fiets. Het ontwikkeltraject is alleen complex en langdurig.’
‘Daarom besloten we in onze ontdekkingstocht een makkelijker te realiseren project op te pakken. Zo ontwikkelden Steef en ik de circulaire lamp. Daarvoor ontvingen we de Cleantech Regio subsidie, zodat de lamp daadwerkelijk ontwikkeld kan worden. We gaan voor dit project ook samenwerkingen aan met bijvoorbeeld kringloop Foenix, zorgorganisatie Pluryn en hogeschool Saxion.’
Waarom is circulariteit en de circulaire lamp belangrijk voor je?
‘Het is deels mijn leeftijd. Als ik een steentje wil bijdragen aan een betere aarde, dan moet ik daar nu wel mee beginnen. Ik heb altijd interesse gehad in tweedehandsproducten en het opknappen daarvan, maar er blijft een algemene onrust: kan ik meer doen voor het milieu? Daarom wil ik proberen iets goeds te doen voor de natuur en onze samenleving met de ervaring en vaardigheden die ik heb.’
Wat is circulair aan de lamp?
‘Het ontwerp van de lamp is een combinatie van hout, metaal en papier. Het hout is eenvoudig circulair te maken: we gebruiken hout van oude tafels en poten van tafels die niet meer gebruikt kunnen worden. Het is een kwestie van zagen en bewerken: dat is relatief eenvoudig. Circulair papier is een grotere uitdaging, maar daarvoor hebben we de samenwerking gezocht met Foenix, C-Paper en Middelste Molen uit Loenen.’
‘Vroeger werd papier gemaakt van oude lompen. Verder blijkt dat Kringloop Foenix grote problemen heeft met kledingstromen die niet goed kunnen worden verwerkt, waardoor kleding al snel verbrand wordt. Nu hebben we een pilot lopen met veertig kilo oude kleding van katoen en linnen, die we in samenwerking met de Middelste Molen verwerken tot vellen papier.’
‘Voor het metaal worden oude spaken gebruikt en voor het snoer gebruiken we die van oude strijkijzers. De fittingen komen uit afgedankte lampen en de verpakking wordt een tasje gemaakt van oud textiel. Foenix helpt met de houtbewerking, de verpakkingen en de spaken, en ze verzamelen ook de snoeren en fittingen. Daarvoor werken ze met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, een verleden of een beperking.’
Hoe zorg je ervoor dat het lampje na gebruik weer in de keten wordt gebracht?
‘Onderdeel van de subsidie Cleantech Regio is onderzoek door studenten van het Saxion, die bekijken of leasing of terugname een optie is, zodat de lamp weer terugkomt na gebruik. Ook willen we het mogelijk maken dat als het papier kapot is, nieuwe schermen gekocht kunnen worden. Een ander deel van het onderzoek is ook hoe we er geld aan kunnen verdienen, de lamp wordt namelijk niet goedkoop.’
Wat zijn verborgen kansen en waar loop je tegenaan in dit project?
‘Het grootste obstakel is dat het project veel tijd nodig heeft omdat we niet over de gebaande paden lopen. Je bent dingen aan het ontdekken, dus dan moet je de factor tijd daarin meenemen. Maar daar staat enorm veel enthousiasme tegenover: als we contacten leggen en we vertellen over onze lamp, dan is er altijd een positieve reactie. Maar het concreet maken van afspraken: dat kost tijd.’
Wat gaan jullie doen na de circulaire lamp?
‘We hebben al nagedacht over volgende producten en hoe we bedrijven mee kunnen nemen in die circulaire gedachte. Steef en ik proberen daarom workshops op poten te krijgen en dat is ook een zoektocht: sluit hoe wij erin staan aan bij wat bedrijven nodig hebben? Misschien is het helpen van bedrijven bij het ontwikkelen van circulaire producten makkelijker, maar we kijken ook hoe we diensten en services kunnen helpen ontwikkelen.’
Als bedrijven de stap willen nemen naar circulariteit, wat zou je dan adviseren?
‘Begin, probeer, zoek. Het is nog steeds een zoektocht. Breid ook je netwerk uit met mensen die er al langer mee bezig zijn, praat met ze en probeer het dan zelf uit. Er zijn ook cursussen te vinden, bijvoorbeeld bij Circo, en neem contact op met ons! We helpen bedrijven met ons Circulair Booster concept, daar vertellen we graag meer over.’
